Menu

Het bier, een geschiedenis

5000 v. Chr. - De Soemeriërs

JPEG - 40.1 kB

De Soemeriërs waren een volk dat in het zuiden van Mesopotamië (het huidige Irak) leefde. Archeologen ontdekten dat zij de eersten waren die aan het brouwen sloegen. Zij maakten eens soort bier aan de hand van bappir, een gerstebrood dat speciaal werd gebakken om bier te brouwen. Het brood werd in een emmer verkruimeld, er werd water toegevoegd en met liet het goedje gisten. Eventueel werden er kruiden, dadels of honing aan toegevoegd om het een zoete smaak te geven. Het brouwen van bier was een activiteit in de keuken en de eerste brouwers waren dan ook vooral vrouwen. Verschillende bierrecepten zijn ons overgeleverd in spijkerschrift op kleitabletten, zo kan men afleiden dat men al in het prille begin reeds een assortiment biersoorten kende. De Babyloniërs namen deze brouwtechnieken over van de Soemeriërs en breidden deze uit.

3000 v. Chr. - De Egyptenaren

De Babyloniërs waren de eersten die hop toevoegden aan hun brouwsel en hun kennis verspreidde zich via de Assyriërs naar de Egyptenaren. De Egyptenaren kenden een grote variëteit in bier en verschillende farao’s waren fervente bierdrinkers. Naast een onderdeel van het dieet gebruikten de Egyptenaren bier ook voor medische doeleinden.

2500 v. Chr. - De Galliërs

JPEG - 23.8 kB

Het waren de volkeren van Gallië (waarvan de Belgen de dappersten waren) die de stap van het brood bakken in het brouwproces oversloegen en rechtstreeks uit ontkiemde en gedroogde graankorrels bier maakten. Het waren de Kelten die als fanatieke brouwers gerst gebruikten. Het gebruik van hop kenden deze volkeren niet en zij gebruikten verschillende kruiden die het bier een bittere smaak gaven, vooral rozemarijn en gagel waren populair. Deze kruidenmengsels waren de voorlopers van het later gruit.

100 v. Chr. - De Romeinen

Zowel de Grieken als de Romeinen brouwden bier maar hadden een grotere voorliefde voor wijn. Bier werd aanzien als iets barbaars en werd vooral door de lagere klassen gedronken.

8ste eeuw - Karel De Grote

JPEG - 61.7 kB

Hop deed in de 8ste eeuw zijn intrede in Europa en Karel de Grote zorgde voor enkele belangrijke ontwikkelingen met betrekking tot bier, zaken waarmee we nu nog steeds te maken hebben. Brouwen werd verheven tot een ambacht en werd zo steeds minder het werk van vrouwen. De eerste brouwerijen werden in deze tijd gesticht, vooral door kloosterorden. Hierdoor steeg het belang voor de staatskas en Karel de Grote voerde het ‘gruitrecht’ in, een eerste vorm van accijns op het gebruik van gruit.

14de eeuw

JPEG - 71.1 kB

In de late middeleeuwen blijft bier aan populariteit inwinnen, men dronk 400 liter per persoon per jaar. De populariteit was te wijten aan de weinige alternatieven, het drinken van water was gevaarlijk wegens de vele ziekten, wijn was duurder en niet overal beschikbaar en thee of koffie waren nog niet gekend. Met veel welstand komt ook een vraag naar macht en vertegenwoordiging, daarom gaan vanaf de 13de eeuw de brouwers zich verenigen in gilden, waarvan die van Brussel de oudste is. Ook wordt het gebruik van hop steeds belangrijker omdat hop het bier voorziet van zijn typische bitterheid en bijzondere aroma’s. Belangrijk is dat hop ook het bewaarpotentieel van bier verhoogd waardoor het geschikt wordt voor export.

1516

JPEG - 74 kB

De keerzijde van de populariteit van bier is de stijgende vraag naar grondstoffen. Veel brouwers probeerden de hoge kosten uit de weg te gaan door minderwaardige kruiden te gaan gebruiken of hun bier te gaan verdunnen. Keurvorst Willem IV van Beieren voerde hierdoor het beruchte ‘Reinheitsgebot’ in, een levensmiddelenvoorschrift dat kan aanzien worden als de eerste warenwet.

19de eeuw - Louis Pasteur

JPEG - 24.1 kB

De uitvinding van de stoommachine zet de industriële revolutie in gang en het brouwersbedrijf gaat hierin mee. Ook belangrijk in de 19de eeuw was Louis Pasteur die de werking van gist ontrafelde. Hij ontdekte dat bij verhitting gistcellen en bacteriën stierven waardoor bier langer houdbaar wordt.

Een andere belangrijke uitvinding was deze van de koelmachine, wat brouwers in staat stelde bieren van lage gisten veel gecontroleerder te brouwen. In Tsjechië werd door deze nieuwe techniek het pilsbier geboren.

20ste eeuw

JPEG - 43.6 kB

In de 20ste eeuw zet de industrialisering en schaalvergroting zich voort. Het aantal brouwerijen in België daalt met 95% doorheen de eeuw. Op het einde van de 20ste eeuw komt er een hernieuwde populariteit van abdijbieren en andere authentieke bieren op te proppen.

Vandaag

De zoektocht van de consument naar kwaliteit en authenticiteit heeft ervoor gezorgd dat in de 21ste eeuw het aantal brouwerijen reeds met meer dan 50% gestegen is. De teller komt op dit moment op 168 actieve brouwerijen in België.

Welcome

Respect16

Sorry! You must be at least 18 years old to enter this site.

Please enter your birth date below.

Please select your language.